Eski Türkçe Devri – Karahanlı Dönemi

Eski Türk yazı dilinden gelişen İslami Orta Asya Türk yazı dilinin ilk merhalesi Karahanlı Türkçesidir. 11 ile 13. Yüzyıllar arasında gelişen bu yazı dilinin merkezi Doğu Türkistan’daki Kaşgar’dır. Orhon ve Uygur Türkçesinin devamı niteliğinde olan bu dönemde kullanılan Türkçeye Hakaniye Türkçesi de denir. Karahanlı Türkçesi ile başlayan bu dönem yapılan ilk araştırmalarda Orta Türkçe döneminin de başlangıcı olarak kabul edilse de daha çok Eski Türkçe devrine yakındır.

Eski Türkçenin Karahanlı dönemine ait başlıca 4 eseri vardır.

1- Kutadgu Bilig (Mutluluk Bilgisi)

Kutadgu Bilig, İslami Türk edebiyatının bilinen ilk büyük yapıtıdır. 6645 beyitten oluşan muntazam bir siyasetnamedir. Beyitler halinde yazılmış, mesnevi tarzında kafiyelenmiş eserin ana teması ideal insandır.





2- Divan-ı Lügati-t Türk

Türkçenin bilinen ilk sözlüğü olmakla birlikte Kaşgarlı Mahmud bin Hüseyin bin Muhammed tarafından yazılmıştır. Kaşgarlı Mahmut eserini, Abbasi halifesi olan Ebü’l-Kasım Abdullah’a sunmuştur. Eserin adı Türk dillerini bir araya toplayan kitap manasına gelmektedir.

3- Atabetü’l Hakayık (Gerçeklerin Eşiği)

Atabetü’l Hakayık, Yüknekli Edib Ahmed bin Mahmud tarafından 12. Yüzyılda yazılmış olup bir manzum öğüt ve ahlak kitabıdır. Eser, Muhammed Dad İspehsalar Bey’e sunulmuştur.

4- Divan-ı Hikmet

Hoca Ahmet Yesevi’nin şiirlerinin toplandığı deftere verilen isimdir. Din, tasavvuf, cennet – cehennem, kıyamet, peygamber sevgisi, dünyadan şikayet ve dervişlere ait menkıbeler eserin içinde bulunmaktadır.


Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Sayfa başına git